Parlimen Hulu Selangor bukan sekadar sebuah kawasan pilihan raya. Ia adalah makmal politik yang sangat menarik: separa bandar, separa desa, ada FELDA, ada kawasan tradisi Melayu, ada pengundi India ladang, ada pengundi Cina pekan, ada penjawat awam, ada peneroka, ada kelas pekerja, dan semakin ramai pengundi muda serta penghuni taman-taman baharu seperti Bukit Beruntung, Bukit Sentosa, Serendah dan Batang Kali.
Bagi Dr Dan, pengalaman di lapangan Hulu Selangor sejak PRU 2008, PRK 2010 dan pilihan raya berikutnya memberi satu pengajaran besar: Hulu Selangor bukan kerusi yang boleh dimenangi dengan poster, ceramah besar atau slogan nasional semata-mata. Ia mesti dimenangi melalui jaringan akar umbi, kerja rumah lokaliti, sentuhan kampung, isu kos hidup, keyakinan pengundi Melayu, dan hubungan tulen dengan pengundi India serta Cina.
1. Rekod Keputusan: Dari Gelombang 2008 ke Kejutan 2022
2. Pengalaman Lapangan Dr Dan: Hulu Selangor Tidak Boleh Dibaca Dari Bilik Gerakan Sahaja
Di Hulu Selangor, kerja politik tidak sama seperti kerusi bandar penuh. Di sini, emosi lokaliti sangat kuat. Pengundi mahu tahu siapa datang waktu susah, siapa turun ke surau, siapa hadir kenduri, siapa kenal jalan kampung, siapa bantu isu banjir, jalan, lampu, sekolah, kebajikan, geran kecil, tanah, ladang, pekerja estet dan kos hidup.
Sewaktu PRK 2010, suasananya sangat berbeza daripada PRU biasa. Jentera nasional turun habis-habisan. Setiap kampung, taman dan pekan kecil menjadi medan perang psikologi politik. Di lapangan, jelas kelihatan tiga perkara:
Pertama, BN masih mempunyai mesin tradisi yang kuat, khususnya di kawasan Melayu luar bandar, FELDA dan jaringan lama MIC-UMNO.
Kedua, Pakatan Rakyat ketika itu membawa semangat perubahan, tetapi masih bergelut untuk menembusi sebahagian pengundi luar bandar yang lebih berhati-hati terhadap perubahan.
Ketiga, pengundi India menjadi medan rebutan yang sangat penting, kerana Hulu Selangor mempunyai sejarah ladang, estet dan jaringan MIC yang lama.
Pengajaran PRK 2010 masih relevan sampai hari ini: Hulu Selangor boleh berubah, tetapi ia tidak berubah secara automatik. Ia berubah apabila pengundi yakin bahawa perubahan itu membawa perlindungan, bukan sekadar retorik.
3. PRU 2008: Kemenangan 198 Undi Yang Menggegarkan Tradisi
PRU 2008 adalah titik pecah sejarah. BN yang begitu lama menguasai Hulu Selangor kalah dengan hanya 198 undi. Dari sudut angka, ia kecil. Tetapi dari sudut psikologi politik, ia besar.
Mesejnya jelas: pengundi Hulu Selangor mula bersedia menghukum parti dominan jika isu nasional dan lokal bertemu. Ketika itu, sentimen perubahan, penolakan terhadap politik lama, dan gelombang Selangor memberi kesan langsung.
Namun kemenangan tipis itu juga membawa amaran: PKR menang, tetapi belum menguasai sepenuhnya jiwa Hulu Selangor. Ia menang kerana gelombang, bukan semata-mata kerana struktur akar umbi yang sudah benar-benar kukuh.
4. PRK 2010: BN Membuktikan Mesin Lama Masih Bernyawa
PRK 2010 menjadi medan ujian besar selepas kematian penyandang PKR, Zainal Abidin Ahmad. BN memilih P. Kamalanathan, manakala PKR meletakkan tokoh besar, Zaid Ibrahim. Keputusan akhirnya memihak kepada BN dengan majoriti 1,725 undi.
Di lapangan, PRK ini memperlihatkan bahawa Hulu Selangor bukan hanya tentang nama besar calon. Ia tentang penerimaan setempat, persepsi moral, identiti lokal, kerja mikro, dan keupayaan jentera menyantuni pengundi secara berulang.
BN menang kerana berjaya mengembalikan keyakinan sebahagian pengundi Melayu dan India, manakala Pakatan ketika itu gagal mengekalkan momentum 2008 sepenuhnya. Ini bukan bermakna gelombang perubahan sudah mati, tetapi ia menunjukkan bahawa gelombang tanpa akar boleh surut apabila berdepan jentera yang tersusun.
5. PRU 2013: BN Bertahan, Tetapi Tidak Lagi Selesa
Pada PRU 2013, P. Kamalanathan mengekalkan kerusi Hulu Selangor untuk BN dengan 37,403 undi, menewaskan Khalid Jaafar daripada PKR yang memperoleh 33,989 undi. Majoriti BN meningkat kepada 3,414 undi.
Namun kemenangan ini tidak boleh dibaca sebagai dominasi mutlak. BN menang kerana gabungan faktor: kekuatan calon penyandang, jaringan MIC-UMNO, pengundi luar bandar, dan kegagalan pembangkang menembusi beberapa kawasan konservatif.
Tetapi PRU 2013 juga menunjukkan bahawa Hulu Selangor sedang berubah perlahan-lahan. BN menang, tetapi bukan lagi dengan majoriti besar seperti era lama. Kawasan ini sudah menjadi kerusi marginal.
6. PRU 2018: PH Menang Besar, Tetapi PAS Mula Menjadi Faktor
PRU 2018 ialah titik perubahan kedua. June Leow daripada PH/PKR menang dengan 40,783 undi, mengalahkan P. Kamalanathan yang mendapat 27,392 undi. Majoriti PH melonjak kepada 13,391 undi. Tetapi satu angka penting tidak boleh diabaikan: PAS memperoleh 16,620 undi.
Ini bermaksud kemenangan PH pada 2018 bukan sekadar kerana kekuatan PH di Hulu Selangor, tetapi juga kerana BN mengalami kejatuhan besar dalam gelombang nasional menolak Najib, 1MDB, GST dan politik lama.
Namun undi PAS pada 2018 menjadi petunjuk awal bahawa ada blok pengundi Melayu-Islam yang tidak sepenuhnya bersama PH. Blok inilah yang kemudian menjadi asas kepada kebangkitan PN pada PRU 2022.
7. PRU 2022: PN Menang Tipis, BN Menjadi “Kingmaker Yang Kalah”
PRU 2022 sangat penting. PN melalui Mohd Hasnizan Harun menang dengan 46,823 undi, menewaskan calon PH, Dr. Sathia Prakash Nadarajan yang mendapat 45,261 undi. Majoriti PN hanya 1,562 undi. BN pula mendapat 27,050 undi.
Inilah ironi terbesar Hulu Selangor 2022: BN kalah, tetapi undi BN menentukan siapa menang. Dalam pertandingan pelbagai penjuru, undi anti-PH berpecah tetapi PN berjaya muncul paling hadapan. PH hampir menang, tetapi gagal mengekalkan blok 2018 sepenuhnya.
Bacaan mudahnya begini: jika sebahagian besar undi BN ketika itu berpindah kepada PH dalam formula Kerajaan Perpaduan, Hulu Selangor boleh kembali menjadi rebutan sengit. Tetapi jika undi Melayu BN lebih cenderung kepada PN, maka PH-BN akan menghadapi jalan sukar.
8. Struktur Semasa: Hulu Selangor Kini Medan Dua Blok Besar
Selepas PRN Selangor 2023 dan PRK Kuala Kubu Baharu 2024, gambaran Hulu Selangor menjadi lebih jelas.
Parlimen Hulu Selangor kini terdiri daripada tiga DUN: Hulu Bernam, Kuala Kubu Baharu dan Batang Kali. Dari segi wakil semasa, Hulu Bernam diwakili PN/PAS, Kuala Kubu Baharu diwakili PH/DAP, manakala Batang Kali diwakili PN/BERSATU.
Dalam PRK Kuala Kubu Baharu 2024, PH melalui Pang Sock Tao berjaya mempertahankan kerusi itu dengan 14,000 undi, menewaskan calon PN Khairul Azhari Saut yang mendapat 10,131 undi, dengan majoriti 3,869 undi.
Ini menunjukkan satu pola penting: PN kuat di jalur Melayu luar bandar dan separa bandar, tetapi PH masih kompetitif di kawasan campuran seperti Kuala Kubu Baharu.
Cabaran Parti-Parti Masa Kini
1. Cabaran PN: Menukar Gelombang Menjadi Kepercayaan Pentadbiran
PN menang Hulu Selangor pada 2022, tetapi majoritinya kecil. Cabaran PN sekarang ialah membuktikan bahawa kemenangan itu bukan sekadar hasil gelombang Melayu-Islam pasca-PRU15.
PN perlu menjawab tiga soalan besar:
Pertama, apakah tawaran pembangunan khusus untuk Hulu Selangor?
Kedua, bagaimana PN mahu mengekalkan sokongan pengundi Melayu muda tanpa kelihatan hanya bermain sentimen identiti?
Ketiga, bagaimana PN mahu menembusi pengundi Cina, India, Orang Asli dan kelas pertengahan yang masih berhati-hati terhadap naratif politik terlalu sempit?
Kekuatan PN ialah momentum Melayu, jaringan PAS, kemarahan terhadap kos hidup dan persepsi bahawa PH-BN semakin elitis. Tetapi kelemahannya ialah keterbatasan naratif pentadbiran negeri kerana Selangor masih diperintah PH-BN.
2. Cabaran PH: Menang Semula Hati Melayu Tanpa Hilang Pengundi Teras
PH pernah menang besar pada 2018 dan hampir menang pada 2022. Ini bermakna PH masih mempunyai tapak yang kuat. Tetapi PH tidak boleh bergantung kepada memori 2018.
Cabaran PH ialah memulihkan keyakinan pengundi Melayu, terutama di Hulu Bernam, Batang Kali, FELDA, kampung tradisi dan kawasan separa bandar. Dalam masa sama, PH mesti menjaga sokongan pengundi Cina, India dan kelas pertengahan yang menjadi asas kekuatannya.
PH juga perlu berhenti terlalu bergantung kepada naratif “takut PN”. Di Hulu Selangor, pengundi mahu tawaran konkrit: jalan, pengangkutan, perumahan mampu milik, peluang kerja, kebajikan, sekolah, isu belia, usahawan kecil dan kos hidup.
PRK Kuala Kubu Baharu 2024 memberi sedikit kelegaan kepada PH kerana ia menunjukkan gabungan PH-BN masih boleh bertahan jika calon sesuai, jentera tersusun dan isu lokal ditangani dengan baik. Tetapi kemenangan KKB tidak semestinya boleh diterjemah terus ke seluruh Parlimen Hulu Selangor.
3. Cabaran BN: Antara Nostalgia Lama dan Realiti Baharu
BN dahulu sangat kuat di Hulu Selangor, khususnya melalui MIC dan UMNO. Tetapi PRU 2022 menunjukkan BN tidak lagi menjadi pilihan utama. Undi BN masih besar, tetapi tidak cukup untuk menang.
Cabaran BN sekarang ialah identiti. Adakah BN sekadar rakan kecil PH? Atau masih mampu menjadi suara Melayu sederhana, luar bandar dan tradisi?
Jika BN gagal meyakinkan penyokong lamanya bahawa kerjasama dengan PH membawa manfaat nyata, pengundi Melayu BN boleh terus berhijrah kepada PN. Namun jika BN mampu memainkan peranan sebagai jambatan kepada kampung, FELDA, penjawat awam, veteran UMNO, pengundi India dan jaringan lama, BN masih menjadi faktor penting.
Di Hulu Selangor, BN mungkin bukan lagi parti dominan, tetapi ia masih boleh menjadi penentu kemenangan.
4. Cabaran MIC: Menghidupkan Semula Hubungan Estet dan Pengundi India
Hulu Selangor pernah menjadi kawasan penting MIC. Nama seperti G. Palanivel dan P. Kamalanathan melekat dalam sejarah politik kawasan ini.
Tetapi realitinya, pengundi India hari ini tidak lagi automatik bersama MIC. Mereka lebih cair, lebih isu-sentris, dan lebih menilai prestasi perkhidmatan. Isu pekerjaan, pendidikan anak, kebajikan keluarga B40, peluang niaga kecil, kuil, sekolah Tamil dan mobiliti sosial masih menjadi faktor penting.
MIC perlu kembali sebagai parti khidmat masyarakat, bukan sekadar parti musim pilihan raya. Jika tidak, pengundi India akan terus menjadi rebutan PH, PN dan calon lokal yang lebih dekat dengan komuniti.
5. Cabaran AMANAH dan KEADILAN: Menjadi Penghubung, Bukan Sekadar Parti Komponen
Dalam konteks PH, KEADILAN dan AMANAH mesti memainkan peranan lebih agresif di kawasan Melayu. DAP kuat di Kuala Kubu Baharu, tetapi untuk memenangi Parlimen Hulu Selangor secara keseluruhan, PH memerlukan wajah Melayu progresif, sederhana dan dipercayai.
AMANAH mempunyai peluang di kawasan Islam sederhana jika membawa naratif rahmah, kebajikan, pendidikan dan masjid-surau dengan hikmah. KEADILAN pula perlu kembali kepada kekuatan asalnya: reformasi, keadilan sosial, anak muda, kos hidup dan kelas pekerja.
Masalah besar PH ialah apabila mesejnya terlalu nasional dan kurang membumi. Di Hulu Selangor, orang mahu tahu: “Apa yang kamu buat untuk tempat kami?”
Unjuran Awal: Hulu Selangor Kekal Kerusi Marginal
Berdasarkan pola 2008–2022, Hulu Selangor bukan kerusi selamat untuk mana-mana pihak. Ia pernah dimenangi PKR dengan 198 undi, dirampas BN dalam PRK, dikekalkan BN pada 2013, dimenangi PH besar pada 2018, dan jatuh kepada PN dengan majoriti kecil pada 2022.
Kesimpulannya:
PN mempunyai kelebihan sebagai penyandang Parlimen dan penerima gelombang Melayu 2022.
PH mempunyai peluang merampas semula jika undi PH-BN benar-benar berpadu dan calon diterima pengundi Melayu serta bukan Melayu.
BN tidak boleh menang bersendirian dengan mudah, tetapi undinya boleh menentukan pemenang.
Kuala Kubu Baharu ialah benteng PH, manakala Hulu Bernam dan Batang Kali menjadi medan berat yang mesti ditembusi.
Penutup Dunia Mendan
Hulu Selangor mengajar satu perkara: politik bukan hanya tentang siapa paling kuat berucap, tetapi siapa paling lama bertahan bersama rakyat.
Kerusi ini bukan milik tetap BN. Bukan milik tetap PH. Bukan juga milik tetap PN. Ia milik pengundi yang sentiasa menilai: siapa hadir, siapa bekerja, siapa memahami denyut kampung, taman, ladang, pekan dan keluarga biasa.
Dalam bahasa mudah Dr Dan:
Hulu Selangor bukan kerusi yang boleh dimenangi dengan gelombang semata-mata. Ia mesti dimenangi dengan peluh, tapak kaki, ingatan kepada nama-nama kecil, dan kejujuran menyantuni rakyat yang sudah lama pandai membaca politik.
Ulasan