Langkau ke kandungan utama

MPW: SPR Secara Ringkas

dari ChangkatNingkeBTP


Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia (SPR) (Inggeris: Election Commission of Malaysia) ialah sebuah suruhanjaya yang menyelia, mengelola, dan bertanggungjawab dalam urusan pilihan raya di Malaysia. Ia telah ditetapkan dalam Perkara 114 - Perlembagaan Malaysia.Pengerusi SPR, Tan Sri Ab Rashid Ab Rahman telah digantikan oleh Tan Sri Abdul Aziz Mohd Yusof pada 1 Januari 2009.


Sejarah
Suruhanjaya Pilihan Raya telah dibentuk pada 4 September 1957, yang mana dalam Perkara 114 - Perlembagaan Malaysia memberikan kuasa kepada SPR untuk mengadakan pilihan raya umum ke atas Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri serta mengadakan pilihan raya kecil jika berlaku kekosongan.
Pada awal penubuhan, SPR terdiri daripada seorang pengerusi dan dua orang ahli. Pengerusi SPR pertama ialah Datuk Dr Mustafa Albakri Hassan bersama dengan dua ahli yang lain iaitu Tuan Lee Ewe Boon dan Tuan Ditt Singh.
Bagi melaksanakan fungsinya, Suruhanjaya Pilihan Raya menubuhkan sebuah jabatan Sekretariat yang diketuai oleh seorang Setiausaha yang juga bertindak sebagai Ketua Pegawai Pentadbir Suruhanjaya Pilihan Raya. Setiausaha pertama yang dilantik ialah H. Cassidy.
Selepas penubuhan Malaysia pada 1963 dan kemasukan Sabah dan Sarawak untuk membentuk Malaysia, bilangan ahli SPR yang dilantik untuk mewakili Sabah dan Sarawak secara bergilir-gilir. Datuk Abang Marzuki Nor dari Sarawak menjadi ahli pertama yang diterima mewakili kedua-dua negeri tersebut.
Satu pindaan ke atas Perkara 114 dalam Perlembagaan telah dibuat pada 1981 untuk membolehkan perlantikan seorang timbalan presiden.
Hari ini, SPR mempunyai pengerusi, timbalan pengerusi dan lima ahli, kesemua dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong selepas dipersetujui Majlis Raja-Raja.

Mandat perlembagaan
Di bawah Perkara 114, Suruhanjaya memiliki kuasa "mengadakan pilihan raya umum ke atas Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri, dan juga mengadakan pilihan raya kecil sekiranya berlaku kekosongan". Di bawah Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu, Suruhanjaya mempunyai seorang Pengerusi dan dua ahli, tetapi selepas Tanah Melayu digabungkan dengan Sabah, Sarawak dan Singapura untuk membentuk Malaysia, keahlian Suruhanjaya bertambah selepas penambahan ahli dari Sabah atau Sarawak. Satu rang diwujudkan pada 1981 yang membolehkan penambahan ahli lain dan mewujudkan jawatan Timbalan Presiden.
Suruhanjaya mempunyai kuasa melakukan persempadanan semula dengan mengkaji kawasan-kawasan pilihan raya setiap tidak kurang 8 tahun, menjalankan urusan pendaftaran pemilih dan daftar semakan pemilih, dan mengawal kelancaran pilihan raya seperti yang ditetapkan. Walaupun Perlembagaan tidak merujuk kepada Suruhanjaya sebagai badan bebas daripada pengaruh kerajaan atau jika tidak, kawasan pengundian ditimbangkan oleh Perlembagaan sepertimana melindungi kebebasan Suruhanjaya. Dalam pada itu, suruhanjaya ini turut dikawalrapi oleh sebuah badan pemilikan, dan boleh diubah melalui prosedur sama mengikut keputusan Mahkamah Tinggi.
Anggota-anggota Suruhanjaya dilantik oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong selepas berunding dengan Majlis Raja-Raja. Ketika melantik Ahli-ahli Suruhanjaya, Yang di-Pertuan Agong hendaklah memandang kepada mustahaknya diadakan suatu Suruhanjaya Pilihan Raya yang mendapat kepercayaan awam. Walaupun Perlembagaan tidak menyatakan peranan Perdana Menteri mengenai perkara ini, Perkara 40 - Perlembagaan mestilah dipatuhi, yang mana Raja tidak dibenarkan bertindak mengikut kepentingan sendiri kecuali tidak dinyatakan secara jelas; dalam semua kes, Raja mestilah mematuhi nasihat Perdana Menteri, dan mengadakan perjumpaan antara Suruhanjaya berdasarkan nasihat Perdana Menteri. Anggota Suruhanjaya mestilah meletakkan jawatan secara sukarela setelah mencapai umur 65 tahun.

Fungsi
Mengikut peraturan pilihan raya, tugas SPR ialah mengadakan pilihan raya ke atas kawasan parlimen dan DUN, mengelola pilihan raya, dan pelaksanaan pendaftaran pemilih. Ia juga mengumpul maklumat mengenai kawasan baru yang membolehkan keadilan dapat dilakukan ke atas pengundi untuk mengundi di kawasan pengundian yang ditetapkan, mempromosikan kepentingan mengundi, dan menguruskan semakan daftar pemilih dengan memadam nama-nama orang yang telah mati atau didapati tidak layak mengundi. Pada hari pengundian, anggota SPR dan pegawai akan berada di pusat pengundian untuk menjalankan proses pengundian pilihan raya
Labels:

Ulasan

Unknown berkata…
terima kasih kerana memberi info mengenai topik ini...
31 Mei 2012 pada 8:05 PTG
Catat Ulasan

Catatan popular daripada blog ini

Siri Analisis DUN Selangor - N13 KUANG: KERUSI MELAYU PINGGIR BANDAR YANG BOLEH MENENTUKAN ARAH SELANGOR

PH lawan BN–PN? PH–BERSATU lawan BN–PN? Dan bagaimana BERSAMA boleh menjadi “pengacau” yang menentukan pemenang? DUN Kuang cukup rapat dengan saya. Malah saya merupakan pengundi DUN ini. Sedikit sebanyak saya agak arif dengan kawasan ini kerana lebih 2 dekad tinggal di sini. Almarhum ayahanda saya juga pernah tinggal di sini tahun 50-an. Kuang ini punya sejarah panjang keluarga kami.  Ada kerusi yang menang kerana gelombang. Ada kerusi yang menang kerana parti. Ada kerusi yang sangat bergantung kepada calon. DUN N.13 Kuang mempunyai ketiga-tiganya sekali. Lebih menarik, Kuang memberi satu pelajaran politik yang jarang diperhatikan: BERSATU pernah memenangi kerusi ini ketika bersama Pakatan Harapan pada 2018, dan BERSATU sekali lagi memenanginya pada 2023 ketika berada dalam Perikatan Nasional. ( ElectionData.MY ) Justeru Kuang bukan sekadar kerusi PH, BN atau PN. Kuang lebih tepat dianggap sebagai kerusi Melayu pinggir bandar yang sangat sensitif terhadap penjajaran gabungan, calo...
Catat Ulasan
Baca Lagi

69 TAHUN MERDEKA: MERDEKA ITU BUKAN NOSTALGIA — IA AMANAH KEDAULATAN

Selepas 69 tahun, persoalannya bukan lagi “adakah kita sudah merdeka?”, tetapi “apa yang telah kita lakukan dengan kemerdekaan itu?” Oleh: Dr Dan Blog Dunia Mendan 31 Ogos 2026 Esok, 31 Ogos 2026, Malaysia genap 69 tahun merdeka . Enam puluh sembilan tahun sejak laungan keramat “Merdeka!” bergema di Stadium Merdeka. Enam puluh sembilan tahun sejak sebuah bangsa memperoleh kembali hak menentukan nasibnya sendiri. Sambutan Hari Kebangsaan 2026 membawa tema “Malaysia MADANI: Kesejahteraan Dinikmati” , dengan sambutan peringkat kebangsaan berlangsung di Putrajaya. Namun setiap kali 31 Ogos datang, saya selalu terfikir: Apakah cukup kita menyambut kemerdekaan dengan Jalur Gemilang, perarakan, lagu patriotik dan laungan Merdeka? Atau kemerdekaan sebenarnya menuntut sesuatu yang jauh lebih besar? Saya kira, selepas 69 tahun, kita sudah sepatutnya berani bergerak daripada sekadar meraikan kemerdekaan kepada memaknakan kemerdekaan. MERDEKA BUKAN SEKADAR SATU TARIKH Merdeka bukan nostalgia. Mer...
Catat Ulasan
Baca Lagi

KEADILAN Siri 1 : Menilai KEADILAN sebagai pengkaji, bukan sebagai penghukum

Saya tidak melihat Parti KEADILAN Rakyat dari kejauhan. Saya telah mengkaji parti ini sejak ia masih menjadi sebuah parti pembangkang yang berjuang untuk mendapatkan tempat dalam arus utama politik Malaysia. Tesis Doktor Falsafah saya memberikan tumpuan khusus kepada Parti KEADILAN Rakyat. Berdasarkan rekod dan pengetahuan saya, saya merupakan orang pertama yang menjalankan kajian mengenai parti ini secara khusus pada peringkat PhD. Penyelidikan tersebut membolehkan saya mendalami KEADILAN bukan sahaja sebagai sebuah organisasi politik, tetapi sebagai gerakan reformasi yang lahir daripada krisis politik 1998 dan kemudiannya berkembang menjadi parti pelbagai kaum yang penting dalam proses pendemokrasian Malaysia. Selepas menyelesaikan tesis tersebut, perhatian saya terhadap KEADILAN tidak terhenti. Saya terus mengkaji, menulis dan membicarakan perkembangan parti ini melalui pelbagai buku, bab dalam buku, artikel jurnal, makalah akademik, analisis media serta penulisan umum. Saya mengiku...
Catat Ulasan
Baca Lagi