Keputusan Pilihan Raya Negeri Johor 2026 tidak boleh dianggap sebagai kemenangan biasa. Barisan Nasional memenangi 48 daripada 56 kerusi, bertambah lapan kerusi berbanding pencapaiannya pada 2022. UMNO menang 36 daripada 37 kerusi yang ditandinginya, MCA memperoleh lapan kerusi manakala MIC menyapu bersih keempat-empat kerusi yang diperuntukkan kepadanya. Pakatan Harapan hanya tinggal lapan kerusi, sementara Perikatan Nasional, MUDA dan parti-parti baharu gagal memperoleh sebarang kerusi.
Angka tersebut memperlihatkan sesuatu yang lebih besar daripada kekuatan tradisional UMNO di negeri kelahirannya. Ia menunjukkan bahawa BN telah berjaya membina sebuah model kempen politik yang menggabungkan prestasi pentadbiran, penjenamaan pemimpin, kekuatan jentera tradisional, komunikasi digital dan segmentasi pengundi.
Pada hemat saya, BN tidak sekadar memenangi pilihan raya. BN berjaya menjadikan PRN Johor sebagai suatu pungutan suara terhadap kepimpinan negeri dan masa depan politik Johor.
Kempen bermula sebelum tempoh berkempen
Strategi paling berkesan BN sebenarnya tidak bermula pada hari penamaan calon. Ia bermula sejak Onn Hafiz Ghazi mengambil alih pentadbiran negeri pada 2022.
Sepanjang tempoh tersebut, Onn Hafiz membina imej sebagai seorang Menteri Besar yang berorientasikan hasil, kerap turun padang dan memberi perhatian kepada isu yang mudah dirasai rakyat seperti keadaan jalan raya, kesesakan di Tambak Johor serta penyampaian perkhidmatan kerajaan.
Johor mencatatkan pertumbuhan Keluaran Dalam Negara Kasar sebanyak lapan peratus pada 2025, manakala nilai pelaburan diluluskan mencecah RM110 bilion. Angka-angka ini membolehkan BN membawa naratif yang mudah: Johor sedang berkembang dan pertumbuhan itu tidak wajar diganggu oleh pertukaran kerajaan.
Inilah perbezaan penting antara kempen berasaskan janji dengan kempen berasaskan rekod.
Manifesto tetap diperlukan, tetapi manifesto BN dipersembahkan sebagai kesinambungan kepada kerja yang sudah dimulakan. Dengan itu, pengundi tidak diminta mempercayai sesuatu yang belum pernah dilakukan. Mereka diminta meneruskan sesuatu yang dikatakan sedang berjalan.
Namun, pelaburan yang diluluskan tidak semestinya terus menjadi pendapatan isi rumah. Pertumbuhan ekonomi juga tidak secara automatik menyelesaikan harga rumah, kos sara hidup atau ketidakseimbangan pembangunan. Cabaran BN selepas kemenangan ialah memastikan angka besar tersebut diterjemahkan kepada pekerjaan, gaji dan mobiliti sosial rakyat Johor.
Menjadikan Onn Hafiz sebagai wajah tunggal kempen
Strategi kedua ialah keputusan BN menjadikan Onn Hafiz sebagai wajah utama atau poster boy kempen.
Walaupun BN mempunyai ramai tokoh nasional dan veteran politik, kempen tidak dibiarkan tenggelam dalam terlalu banyak wajah. Mesejnya mudah: Onn Hafiz ialah calon Menteri Besar; mandat kepada BN ialah mandat untuk meneruskan kepimpinannya.
Imej yang dibentuk ialah seorang pemimpin generasi baharu yang bertenaga, mudah didekati, kerap berswafoto dengan rakyat tetapi pada masa yang sama berani menyuarakan kepentingan Johor. Beliau turut menekan Putrajaya mengenai autonomi fiskal dan pelaksanaan projek infrastruktur seperti sistem Elevated Autonomous Rapid Transit.
Ini membolehkan beliau memainkan dua peranan serentak.
Beliau ialah sebahagian daripada sistem pemerintahan negara, tetapi pada masa yang sama dipersembahkan sebagai pembela kepentingan Johor. Beliau tidak tampil sebagai pemimpin yang menentang Kerajaan Persekutuan secara keseluruhan, tetapi sebagai Menteri Besar yang sanggup berunding dengan tegas bagi pihak rakyat negeri.
Dalam politik semasa, pengundi tidak hanya mencari parti. Mereka mencari seorang pemimpin yang boleh menjadi simbol kepada aspirasi tempatan. BN berjaya mengisi ruang itu, sedangkan lawannya berdepan kesukaran mengetengahkan wajah negeri yang setanding.
Keberkesanan penjenamaan tersebut dapat dilihat di Machap. Majoriti Onn Hafiz meningkat kepada 15,375 undi, lebih dua kali ganda berbanding majoritinya pada 2022. (CNA)
Serangan peribadi yang bertukar menjadi simpati
Sepanjang kempen, Onn Hafiz menerima pelbagai serangan peribadi mengenai usia, penampilan, personaliti dan kelayakannya.
Secara strategik, serangan seperti ini tidak semestinya melemahkan seseorang calon. Ia boleh menghasilkan kesan sebaliknya apabila pengundi merasakan serangan tersebut berlebihan, tidak adil atau tidak berkaitan dengan prestasi pentadbiran.
Bridget Welsh mencatatkan bahawa sebahagian rakyat Johor melihat serangan terhadap Onn Hafiz sebagai serangan terhadap “orang Johor” sendiri.
BN pula tidak membiarkan serangan tersebut menjadi isu yang berdiri sendiri. Ia dibingkaikan sebagai pertembungan antara politik serangan dengan politik kerja: pihak lawan dikatakan sibuk menghina peribadi, sementara kerajaan negeri mendakwa sedang memberi tumpuan kepada pembangunan.
Taktiknya ialah tidak perlu menjawab setiap tuduhan secara teknikal. Sebaliknya, BN mengembalikan perbincangan kepada persoalan yang lebih mudah difahami pengundi:
Siapakah yang benar-benar bekerja untuk Johor?
Bertanding sendiri, tetapi tidak memutuskan hubungan
Keputusan BN bertanding di kesemua 56 kerusi merupakan langkah politik yang berani. Ia membolehkan BN memasuki pilihan raya dengan identiti yang jelas tanpa dibayangi formula Kerajaan Perpaduan di peringkat Persekutuan.
Pada masa sama, BN berhati-hati agar persaingan tersebut tidak membawa kepada keruntuhan hubungan di Putrajaya.
Kempen BN boleh dirumuskan sebagai bersaing di negeri, bekerjasama di Persekutuan.
Strategi ini membolehkan BN mengkritik kelemahan dan janji PH tanpa secara rasmi menarik diri daripada Kerajaan Perpaduan. Arahan kepada jentera pula ialah mengelakkan pergaduhan terbuka dan provokasi, sebaliknya menumpukan kepada khidmat akar umbi serta penyelesaian masalah rakyat.
BN dengan itu memperkenalkan bentuk “kerjasama kompetitif”: parti boleh berada dalam kerajaan yang sama di Putrajaya, tetapi tetap menawarkan pilihan yang berbeza di peringkat negeri.
Model ini berkesan di Johor kerana BN mempunyai kerajaan, calon Menteri Besar dan rekod pentadbiran sendiri. Namun ia tidak semestinya boleh diterapkan secara automatik di negeri lain.
Kempen hibrid: politik pasar malam bertemu algoritma
Kempen BN masih menggunakan kaedah tradisional seperti ziarah rumah ke rumah, pertemuan kelompok kecil, pasar malam, konvoi motosikal, ceramah dan perjumpaan masyarakat.
Perbezaannya ialah aktiviti fizikal tersebut tidak berhenti selepas program tamat.
Setiap lawatan, ucapan, interaksi dan gambar bersama pengundi dipotong menjadi video pendek, siaran langsung, foto, kapsyen dan bahan WhatsApp. Satu program fizikal akhirnya menghasilkan puluhan kandungan digital.
Penganalisis kempen menyifatkan perubahan ini sebagai peralihan daripada “politik balai raya” kepada kempen hibrid. Media sosial membentuk tanggapan awal, tetapi hubungan bersemuka masih diperlukan untuk membina kepercayaan. Aktiviti fizikal juga semakin dirancang supaya boleh digunakan semula sebagai kandungan digital.
Pendekatan itu penting kerana hampir separuh pengundi Johor berusia di bawah 40 tahun.
BN tidak meninggalkan jentera tradisional untuk mengejar media sosial. Sebaliknya, media sosial dijadikan alat pengganda kepada kerja jentera. Inilah pendekatan yang lebih tepat daripada menganggap jumlah tontonan, tanda suka atau pengikut sebagai pengganti kepada pengundi sebenar.
Viraliti menarik perhatian. Jentera membawa pengundi ke pusat mengundi.
Manifesto yang dipecahkan mengikut kelompok
Manifesto BN bertemakan “Tekad BN: Maju Johor, Kestabilan Dikekalkan, Kemajuan Diteruskan” memberi penekanan kepada pekerjaan berkualiti, gaji bermaruah, pendidikan, pemilikan rumah dan kesinambungan bantuan kebajikan.
Lebih penting daripada jumlah tawaran ialah cara tawaran tersebut disampaikan mengikut kelompok.
Kepada anak muda, BN bercakap tentang pekerjaan, gaji, pendidikan dan perumahan.
Kepada pengundi luar bandar dan Melayu, mesejnya ialah kestabilan, pengalaman serta penolakan terhadap “politik eksperimen”.
Kepada pengundi bandar, BN membawa naratif pelaburan, infrastruktur dan pengurusan negeri.
Kepada masyarakat Cina dan India, MCA dan MIC ditampilkan bukan sekadar sebagai pelengkap simbolik, tetapi sebagai saluran perwakilan yang boleh menang dan berada dalam kerajaan.
Hasilnya cukup signifikan. MCA merampas Tangkak, Jementah dan Johor Jaya daripada DAP, manakala MIC memenangi Perling. MCA kini mempunyai lapan kerusi dalam DUN Johor berbanding enam milik DAP. (CNA)
Ini tidak semestinya bermaksud pengundi bukan Melayu telah kembali sepenuhnya kepada BN. Sebahagian kemenangan mungkin disebabkan kekecewaan terhadap PH, peratusan keluar mengundi yang lebih rendah atau kekuatan calon tempatan.
Namun BN berjaya meyakinkan sejumlah pengundi bahawa MCA dan MIC bukan lagi calon yang mustahil untuk menang. Dalam sistem pilihan raya, perubahan psikologi itu amat penting.
Rumah Bangsa: menggabungkan veteran dan generasi baharu
BN turut menggunakan konsep “Rumah Bangsa” untuk membawa kembali bekas pemimpin dan ahli yang pernah meninggalkan UMNO, sambil membuka ruang penyertaan kepada generasi muda.
Menurut kepimpinan BN, sekitar 82 peratus permohonan yang diterima melalui inisiatif tersebut datang daripada golongan muda. Veteran pula bukan sekadar dibawa ke atas pentas, tetapi digerakkan membantu calon dan jentera kawasan.
Taktiknya jelas: veteran menyediakan rangkaian, pengalaman dan hubungan komuniti; orang muda menyediakan tenaga, kreativiti kandungan dan akses kepada kelompok Undi18.
UMNO selama ini sering dikritik sebagai parti yang terlalu bergantung kepada nostalgia. Di Johor, nostalgia itu cuba digabungkan dengan naratif pembaharuan. Parti tidak menafikan sejarahnya, tetapi sejarah tersebut dibungkus bersama wajah kepimpinan yang lebih muda.
Ini lebih berkesan daripada memaksa pengundi memilih antara “orang lama” dengan “orang baharu”. BN menjadikan kedua-duanya sebahagian daripada pasukan yang sama.
Disiplin mesej: keras pada isu, terkawal pada gaya
Satu lagi kekuatan kempen BN ialah disiplin mesej.
BN membawa serangan terhadap PH, khususnya mengenai janji yang dikatakan belum ditunaikan, kos sara hidup dan dasar Kerajaan Persekutuan. Namun pada peringkat organisasi, pimpinan parti meminta jentera mengelakkan maki hamun serta pertelingkahan terbuka.
Maksudnya bukan kempen BN bebas daripada politik negatif. Sebaliknya, serangan negatif itu dikawal di bawah naratif yang lebih besar: kestabilan lawan ketidakpastian, rekod lawan janji, dan kerja lawan retorik.
BN memahami bahawa sebagai penyandang, ia tidak perlu kelihatan terlalu marah. Parti yang sedang mendahului sepatutnya mempamerkan keyakinan, bukan kegelisahan.
Sebab itu kempen BN kelihatan lebih seperti kempen mempertahankan prestasi daripada gerakan protes.
Jentera yang menukar sokongan kepada undi
Pilihan raya tidak dimenangi melalui sentimen semata-mata. Ia dimenangi melalui pengenalpastian pengundi, lawatan, susulan, pengangkutan, pusat daerah mengundi dan operasi pada hari pengundian.
Purata keluar mengundi PRN Johor ialah 68.73 peratus. Namun kawasan dominan UMNO seperti Semarang, Sri Medan dan Sedili mencatatkan kadar melebihi 70 peratus. Penganalisis melihat keadaan itu sebagai petunjuk bahawa jentera BN berjaya menggerakkan penyokongnya.
Ini merupakan kelebihan tradisional UMNO yang diperbaharui melalui data dan komunikasi digital.
Media sosial memberitahu siapa yang sedang marah atau teruja. Jentera kawasan pula mengetahui siapa yang sudah mengundi, siapa yang memerlukan pengangkutan dan keluarga mana yang perlu dihubungi.
Kempen moden yang berkesan bukan memilih antara data dengan sentuhan manusia. Ia menggabungkan kedua-duanya.
BN juga dibantu kelemahan lawan
Analisis yang adil mesti mengakui bahawa kejayaan BN bukan hanya kerana strateginya sendiri.
PN memasuki pilihan raya dalam keadaan hubungan PAS–Bersatu yang bercelaru. PAS meminta penyokongnya membantu BN di kawasan tertentu yang tidak ditandinginya, sedangkan Bersatu mempertikaikan arahan tersebut. PN akhirnya kehilangan ketiga-tiga kerusi yang dimenanginya pada 2022.
PH pula terlalu bergantung kepada tokoh nasional dan tidak mempunyai wajah tempatan yang cukup kukuh untuk menandingi Onn Hafiz di seluruh negeri. Di beberapa kawasan majoriti pengundi bukan Melayu, kadar keluar mengundi berada di bawah 60 peratus.
Dalam banyak pertandingan, pihak lawan turut berpecah kepada beberapa parti. Sebanyak 42 daripada 56 kerusi menyaksikan pertandingan sekurang-kurangnya tiga penjuru.
BN melakukan perkara yang lazim dilakukan oleh organisasi politik yang tersusun: memastikan mesej dan jenteranya kekal bersatu, sambil membiarkan lawan bertelagah mengenai calon, strategi dan identiti.
Bolehkah “Model Johor” dibawa ke seluruh negara?
UMNO dan BN pasti melihat kemenangan ini sebagai permulaan kepada “gelombang biru” di negeri-negeri lain. Tetapi mereka harus berhati-hati.
Johor mempunyai keadaan tersendiri: sejarah UMNO yang panjang, kerajaan negeri BN, struktur akar umbi yang kukuh, komponen BN yang masih berfungsi serta seorang Menteri Besar yang mempunyai penjenamaan peribadi jelas.
Model Johor boleh dipelajari, tetapi tidak boleh disalin bulat-bulat.
Intipati yang boleh dibawa ialah:
Pertama, jadikan prestasi pentadbiran sebagai bahan kempen utama.
Kedua, tampilkan wajah kepimpinan tempatan yang jelas dan boleh diyakini.
Ketiga, gabungkan jentera tradisional dengan kandungan digital.
Keempat, pecahkan tawaran mengikut keperluan kelompok pengundi, bukan mengulang slogan sama kepada semua orang.
Kelima, serang lawan pada isu dan rekod, bukan semata-mata melalui penghinaan peribadi.
Keenam, pastikan parti komponen diberi kerusi, calon dan peranan yang realistik, bukannya sekadar muncul ketika majlis pelancaran.
Kemenangan membawa tanggungjawab lebih besar
Kemenangan 48 kerusi memberikan BN mandat yang sangat kuat. Tetapi mandat besar juga membawa risiko keselesaan, keangkuhan dan kelemahan semak imbang.
BN kini perlu membuktikan bahawa kempen berasaskan prestasi akan diteruskan dengan pentadbiran berasaskan prestasi.
Pekerjaan yang diumumkan mesti benar-benar dinikmati anak Johor. Pelaburan mesti meningkatkan gaji tempatan. Masalah rumah mampu milik perlu ditangani. Pembangunan Johor Bahru–Singapura tidak boleh meninggalkan daerah lain. MCA dan MIC pula perlu membuktikan bahawa kemenangan mereka menghasilkan perwakilan yang bermakna, bukan sekadar menambah bilangan kerusi kerajaan.
Pada masa yang sama, UMNO perlu mengurus kemenangan ini secara matang dalam Kerajaan Perpaduan. Menggunakan Johor untuk memperkukuh kedudukan rundingan adalah normal dalam politik. Tetapi menjadikan kemenangan tersebut sebagai alasan untuk mencetuskan ketidakstabilan nasional akan bercanggah dengan tema kestabilan yang dijual kepada pengundi.
Penutup: BN tidak menjual nostalgia semata-mata
PRN Johor menunjukkan bahawa UMNO dan BN masih mempunyai keupayaan menyesuaikan diri.
Mereka tidak meninggalkan politik akar umbi, tetapi menghubungkannya dengan algoritma. Mereka tidak membuang tokoh lama, tetapi menggabungkannya dengan tentera muda. Mereka tidak bergantung sepenuhnya kepada logo, tetapi membina wajah kepimpinan yang jelas. Mereka tidak hanya menawarkan manifesto, tetapi mengaitkannya dengan rekod pentadbiran.
Dalam bahasa paling mudah, kemenangan BN dibina melalui tiga lapisan:
rekod yang boleh diceritakan, pemimpin yang boleh dipasarkan dan jentera yang boleh menggerakkan undi.
Itulah taktik paling menarik daripada PRN Johor 2026.
UMNO tidak menang hanya kerana Johor ialah tempat kelahirannya. UMNO menang kerana sepanjang kempen, ia berjaya meyakinkan sebahagian besar pengundi bahawa masa depan Johor lebih selamat berada dalam tangannya berbanding diserahkan kepada pilihan yang belum meyakinkan.
Namun ujian sebenar bermula selepas sorakan kemenangan berakhir.
Gelombang biru hanya akan kekal sekiranya rakyat dapat merasakan bahawa kemenangan besar tersebut menghasilkan kehidupan yang lebih baik.
Dr Dan - cuma pandangan peribadi
Dunia Mendan
Ulasan