Kelebihan, kekuatan dan peta kemenangan Pakatan Harapan dalam PRN Negeri Sembilan 2026
Pilihan Raya Negeri Negeri Sembilan pada 1 Ogos 2026 bukan sekadar pertarungan menentukan siapa menjadi kerajaan negeri. Ia sudah menjadi ujian terhadap masa depan Pakatan Harapan, kedudukan Datuk Seri Anwar Ibrahim dan kelangsungan kerjasama politik yang terbentuk selepas PRU15.
Selepas kekalahan besar HARAPAN kepada Barisan Nasional dalam PRN Johor—BN menang 48 daripada 56 kerusi manakala HARAPAN hanya memperoleh lapan—mudah untuk sesetengah pihak membuat kesimpulan bahawa “gelombang biru” akan terus bergerak dari Johor ke Negeri Sembilan. Tetapi politik tidak bergerak secara automatik dari satu negeri ke satu negeri. Johor mempunyai sejarah, struktur pengundi, kekuatan organisasi dan calon Menteri Besar yang tersendiri. Negeri Sembilan pula mempunyai medan politik yang berbeza.
Pada pandangan saya, kesilapan terbesar HARAPAN adalah sekiranya ia memasuki PRN Negeri Sembilan dalam keadaan terlalu takut dengan keputusan Johor. Negeri Sembilan bukan Johor. Di Johor, HARAPAN ialah pencabar kepada kerajaan negeri BN. Di Negeri Sembilan, HARAPAN ialah penyandang kerajaan, mempunyai calon Menteri Besar yang jelas, rekod pentadbiran yang boleh dipertahankan serta jaringan kerusi bandar dan campuran yang lebih kukuh.
HARAPAN tidak semestinya akan menang besar. Tetapi ia mempunyai laluan yang nyata untuk memperoleh 19 kerusi, iaitu majoriti mudah dalam DUN yang mempunyai 36 kerusi.
HARAPAN bermula dengan kubu yang lebih kukuh
Dalam PRN 2023, HARAPAN memenangi 17 daripada hanya 19 kerusi yang ditandinginya. DAP menyapu bersih kesemua 11 kerusinya, KEADILAN menang lima daripada enam kerusi dan Amanah memenangi satu daripada dua kerusi. BN pula memenangi 14 daripada 17 kerusi sementara PN menguasai baki lima kerusi.
Angka tersebut penting kerana ia menunjukkan bahawa sokongan HARAPAN bukan tersebar secara rawak. Ia tertumpu dengan sangat efisien di kawasan bandar, separa bandar dan kawasan campuran sekitar Seremban, Rasah, Nilai serta Port Dickson.
Di Lobak, Mambau, Bukit Kepayang, Seremban Jaya, Lukut, Nilai, Bahau dan Rahang, majoriti kemenangan HARAPAN pada 2023 sangat besar. Malah, pola yang hampir sama telah kelihatan sejak PRU14 pada 2018. DAP juga mempertahankan rekod tidak pernah kalah di kerusi yang ditandinginya di Negeri Sembilan sejak 2013.
Inilah perbezaan pertama antara Negeri Sembilan dan Johor. HARAPAN di Negeri Sembilan mempunyai blok asas yang lebih tebal dan tersusun. Parti ini tidak bermula dari kosong.
Secara realistik, terdapat sekurang-kurangnya 13 kerusi yang boleh dianggap sebagai asas utama HARAPAN:
Chennah, Bahau, Nilai, Lobak, Temiang, Bukit Kepayang, Rahang, Mambau, Seremban Jaya, Chuah, Lukut, Sri Tanjung dan Repah.
Sebahagian besar kerusi ini mempunyai komposisi pengundi campuran atau bukan Melayu yang besar, sejarah sokongan panjang kepada HARAPAN dan organisasi DAP atau KEADILAN yang telah berakar.
Kekuatan kedua: HARAPAN mempunyai wajah kerajaan yang jelas
Dalam pilihan raya negeri, pengundi bukan hanya memilih parti. Mereka juga menilai siapa yang akan menjadi Menteri Besar.
Di Johor, BN mempunyai kelebihan besar melalui penyandang Menteri Besar yang menjadi wajah utama kempen. HARAPAN tidak dapat menawarkan alternatif yang cukup jelas dan meyakinkan. Di Negeri Sembilan, keadaan itu terbalik.
HARAPAN mempunyai Datuk Seri Aminuddin Harun—Menteri Besar sejak 2018, Ahli Parlimen Port Dickson dan tokoh yang dikenali di seluruh negeri. Penganalisis turut berpandangan bahawa HARAPAN perlu menjadikan rekod pentadbiran Aminuddin, isu kehidupan rakyat serta kesinambungan kerajaan sebagai tema utama, bukannya mengulangi kempen nasional dan serangan negatif seperti yang berlaku di Johor.
Keputusan memindahkan Aminuddin dari Sikamat ke Linggi adalah perjudian, tetapi juga satu langkah ofensif.
Linggi bukan kerusi mudah. BN memenanginya dengan majoriti 623 undi pada 2018 dan 1,461 undi pada 2023. Namun, kedudukan Aminuddin sebagai Menteri Besar dan Ahli Parlimen Port Dickson memberikan HARAPAN calon yang jauh lebih kuat berbanding pilihan raya sebelumnya. Beliau juga membawa naratif pembangunan pelabuhan, perindustrian dan pertumbuhan ekonomi Port Dickson ke kawasan Linggi.
Sekiranya Aminuddin berjaya merampas Linggi, kesannya bukan hanya pertambahan satu kerusi. Ia akan memberikan momentum psikologi bahawa HARAPAN mampu menembusi kawasan tradisi BN.
Kekuatan ketiga: geografi politik Negeri Sembilan memihak kepada HARAPAN
Negeri Sembilan sedang berubah daripada sebuah negeri yang dilihat sebagai dominan luar bandar kepada sebuah negeri perantara antara Lembah Klang, KLIA, Putrajaya dan selatan Semenanjung.
Pertumbuhan Seremban, Nilai, Labu, Sendayan dan koridor Port Dickson melahirkan lebih ramai pengundi kelas menengah, pekerja profesional, keluarga muda dan penduduk yang berulang-alik ke Kuala Lumpur, Putrajaya serta Cyberjaya. Isu mereka bukan semata-mata sentimen parti. Mereka memikirkan kesesakan jalan raya, perumahan, peluang pekerjaan, gaji, pengangkutan dan kos kehidupan.
Profil pengundi seperti ini secara tradisinya lebih terbuka kepada politik berbilang kaum dan kempen berasaskan prestasi. Ia tidak bermakna mereka secara automatik memilih HARAPAN, tetapi medan politik mereka lebih sesuai dengan naratif tadbir urus, peluang ekonomi dan pembangunan bandar yang boleh dibawa oleh HARAPAN.
Kerajaan negeri boleh menunjukkan beberapa angka ekonomi yang boleh dijadikan bahan kempen. Negeri Sembilan merekodkan RM7.25 bilion pelaburan diluluskan pada 2024 yang dijangka mewujudkan lebih 4,600 pekerjaan. Malaysia Vision Valley 2.0 pula melibatkan pembangunan perindustrian, teknologi, semikonduktor, logistik dan pelabuhan di koridor Nilai–Labu–Seremban–Port Dickson.
Belanjawan Negeri Sembilan 2026 bernilai RM640 juta turut memberikan tumpuan kepada pendidikan, keselamatan makanan, pembangunan sosial dan infrastruktur, termasuk RM150 juta perbelanjaan pembangunan.
HARAPAN tidak boleh hanya mempamerkan projek-projek besar. Ia perlu menjelaskan bagaimana pelaburan tersebut akan menghasilkan pekerjaan bergaji lebih baik, mengurangkan kesesakan dan meningkatkan pendapatan keluarga. Tetapi sekurang-kurangnya HARAPAN mempunyai satu “cerita pembangunan” yang boleh dibawa kepada pengundi.
Kekuatan keempat: barisan lawan tidak sepenuhnya bersatu
PH telah mengumumkan calon di semua 36 kerusi— KEADILAN bertanding di 16 kerusi, DAP di 11 kerusi dan Amanah di sembilan kerusi. DAP mengekalkan lapan penyandang dan memperkenalkan tiga muka baharu, manakala beberapa tokoh PKR serta Amanah turut dipindahkan atau diberikan kawasan baharu.
BN pula mengumumkan pertandingan di 25 kerusi: UMNO di 16, MCA di tujuh dan MIC di dua. Sebelas kerusi yang tidak ditandingi BN membuka ruang kepada PAS dalam kerangka persefahaman mereka. Namun, Bersatu membantah keputusan PAS bekerjasama dengan BN dan mengumumkan bahawa calonnya akan menggunakan logo Bersatu sendiri.
Perkembangan ini boleh memberikan dua kesan.
Pertama, kerjasama UMNO–PAS berpotensi menyatukan sebahagian undi Melayu dan memberikan cabaran besar kepada KEADILAN serta Amanah.
Tetapi kedua, penyertaan Bersatu menggunakan logonya sendiri boleh memecahkan undi penentang HARAPAN, khususnya di kawasan Melayu yang menyaksikan pertarungan tiga atau empat penjuru.
Politik pilihan raya bukan sekadar siapa mempunyai jumlah sokongan keseluruhan terbesar. Dalam sistem first-past-the-post, perpecahan 2,000 atau 3,000 undi antara PAS, Bersatu dan calon lain boleh membolehkan HARAPAN menang dengan pluraliti yang kecil.
Menariknya, BN tidak meletakkan calon di beberapa kubu besar DAP seperti Lobak, Bukit Kepayang, Mambau dan Lukut. PAS mungkin mampu meningkatkan undi Melayu di situ, tetapi sukar menembusi blok bukan Melayu dan pengundi bandar yang selama ini memberikan majoriti sangat besar kepada HARAPAN.
Kekuatan kelima: HARAPAN boleh membawa naratif kestabilan
Krisis politik yang membawa kepada pembubaran awal DUN boleh menjadi kelemahan kepada HARAPAN, tetapi ia juga boleh diterbalikkan menjadi kekuatan.
Pada April 2026, 14 ADUN UMNO-BN pernah mengumumkan penarikan sokongan terhadap Aminuddin sehingga kerajaan negeri tinggal dengan 17 kerusi, sebelum keputusan itu ditarik semula atas arahan kepimpinan pusat. Episod tersebut menimbulkan persoalan mengenai kestabilan kerajaan dan akhirnya menyumbang kepada tekanan supaya mandat dikembalikan kepada rakyat.
HARAPAN boleh mengemukakan pertanyaan mudah kepada pengundi:
Adakah Negeri Sembilan mahu sebuah kerajaan dengan mandat jelas, atau sebuah kerajaan yang sentiasa bergantung kepada rundingan dan perubahan sokongan politik?
Namun naratif ini perlu disampaikan secara berhemah. Isu berkaitan institusi diraja dan adat Negeri Sembilan tidak boleh dijadikan bahan serangan politik murahan. HARAPAN harus bercakap mengenai kestabilan pentadbiran, kedaulatan undang-undang dan penghormatan kepada institusi—bukan mempolitikkan pertikaian adat.
Peta kerusi HARAPAN: Formula 13 + 3 + 3
Pada hemat saya, laluan HARAPAN menuju kerajaan boleh dirumuskan melalui formula 13 + 3 + 3.
| Kedudukan | Kerusi | Penilaian Dr Dan |
|---|---|---|
| 13 kerusi teras | Chennah, Bahau, Nilai, Lobak, Temiang, Bukit Kepayang, Rahang, Mambau, Seremban Jaya, Chuah, Lukut, Sri Tanjung, Repah | HARAPAN sangat kuat berdasarkan sejarah, komposisi pengundi dan majoriti terdahulu. |
| 3 kerusi condong kepada HARAPAN | Sikamat, Klawang, Pilah | HARAPAN mempunyai sejarah kemenangan, struktur organisasi serta asas penyandang, tetapi tidak boleh mengambil mudah. |
| 8 kerusi medan tempur utama | Ampangan, Linggi, Lenggeng, Labu, Paroi, Juasseh, Seri Menanti, Gemencheh | HARAPAN perlu memenangi sekurang-kurangnya tiga daripadanya untuk mencapai majoriti mudah. |
| Kerusi kejutan | Pertang, Serting, Kota, Gemas | Peluang lebih rendah, tetapi boleh menjadi kompetitif sekiranya berlaku perpecahan undi besar atau calon lawan bermasalah. |
1. Ampangan
HARAPAN menang hanya dengan majoriti 329 undi pada 2023. Pertukaran calon menambahkan risiko, tetapi ketiadaan calon BN dan kemungkinan pertembungan PAS–Bersatu boleh membantu KEADILAN. Ampangan ialah kerusi yang mesti dipertahankan.
2. Linggi
Ini ialah pertarungan simbolik PRN. Kekuatan tradisi BN berhadapan dengan faktor Menteri Besar. Sekiranya Aminuddin berjaya meyakinkan pengundi bahawa Linggi akan menjadi sebahagian daripada koridor pembangunan Port Dickson, peluangnya hampir seimbang.
3. Lenggeng
PH pernah menang pada 2018 sebelum BN merampasnya dengan majoriti hanya 685 undi pada 2023. Pertumbuhan kawasan perumahan dan pengundi komuter menjadikan Lenggeng antara sasaran terbaik Amanah.
4. Labu
PH menang pada 2018 tetapi kalah kepada Bersatu pada 2023. Kali ini terdapat kemungkinan pertarungan KEADILAN, UMNO dan Bersatu. Pecahan undi Melayu antara BN dan Bersatu boleh membuka ruang kepada KEADILAN, terutama jika pengundi bandar dan keluarga muda keluar mengundi.
5. Paroi
Amanah pernah menang dengan majoriti 4,841 undi pada 2018 tetapi PAS merampasnya dengan majoriti 5,539 pada 2023. Ia bukan kerusi mudah, namun perpecahan PAS–Bersatu boleh mengubah persamaan.
6. Juasseh dan Seri Menanti
BN memenangi Juasseh dengan hanya 78 undi dan Seri Menanti dengan 370 undi pada 2023. Walaupun keputusan itu berlaku ketika BN berhadapan PN dan bukannya PH secara langsung, angka tersebut menunjukkan kedua-duanya bukan kubu yang mustahil ditembusi.
7. Gemencheh
BN hanya menang dengan majoriti 351 undi pada 2018 sebelum meningkatkan kedudukan pada 2023. Amanah perlu memanfaatkan akar tempatan dan sebarang perpecahan undi lawan untuk menjadikannya kompetitif.
Unjuran awal Dr Dan
Unjuran ini dibuat sebelum penamaan calon rasmi pada 18 Julai. Ia bukan hasil kaji selidik lapangan, tetapi penilaian berdasarkan keputusan 2018 dan 2023, kekuatan calon, pola demografi, penyandang serta konfigurasi pertandingan terkini.
| Senario | Jangkaan kerusi HARAPAN | Maksud |
|---|---|---|
| Senario sukar | 15–17 | Undi bandar merosot, kadar keluar mengundi rendah dan pemindahan undi BN–PAS sangat berkesan. |
| Senario paling munasabah | 18–20 | HARAPAN mempertahankan sebahagian besar kerusi asal dan merampas dua atau tiga kerusi medan tempur. |
| Senario terbaik | 21–23 | Undi lawan berpecah, Aminuddin menang di Linggi dan HARAPAN menembusi beberapa kerusi Melayu campuran. |
Unjuran tengah saya: HARAPAN 19 kerusi
Laluan paling realistik ialah:
mempertahankan 13 kerusi teras;
memenangi Sikamat, Klawang dan Pilah;
mempertahankan Ampangan;
merampas Linggi; dan
memenangi sekurang-kurangnya satu antara Lenggeng, Labu, Paroi, Juasseh atau Seri Menanti.
Ini bukan kemenangan selesa. Ia adalah kemenangan tipis tetapi mencukupi untuk membentuk kerajaan.
Namun, kekuatan bukan jaminan
HARAPAN masih mempunyai beberapa masalah besar.
Pertama, keputusan Johor menunjukkan terdapat peralihan sebahagian pengundi Cina dan India kepada BN, selain kekecewaan pengundi progresif terhadap kadar reformasi kerajaan Persekutuan. Perlu diingatkan kepada DAP supaya mengakui perubahan tersebut dan mengelakkan kempen yang defensif atau terlalu agresif.
Kedua, HARAPAN menukar calon di beberapa kerusi kuat termasuk Temiang, Mambau, Seremban Jaya dan Sikamat. Majoriti besar tidak boleh dianggap sebagai harta pusaka calon baharu.
Ketiga, kadar keluar mengundi ialah faktor paling berbahaya. Peratus keluar mengundi Negeri Sembilan merosot daripada kira-kira 80.5 peratus pada 2018 kepada 68.3 peratus pada 2023. Kemerosotan yang lebih besar dalam kalangan pengundi bandar boleh menyebabkan beberapa kerusi yang dianggap selamat menjadi lebih rapuh.
Keempat, HARAPAN tidak boleh menjadikan Anwar Ibrahim seorang sahaja sebagai pusat kempen. PRN ini perlu dipimpin oleh Aminuddin, Anthony Loke dan calon-calon tempatan. Pengundi mesti melihat pasukan kerajaan Negeri Sembilan, bukan rombongan pemimpin nasional yang datang memberikan ceramah sebelum pulang ke Kuala Lumpur.
Penutup: HARAPAN perlu menang tepat, bukan sekadar menang popular
Bagi saya, kekuatan terbesar HARAPAN ialah ia tidak perlu menawan seluruh Negeri Sembilan. Ia hanya perlu mempertahankan kubu bandar dan campurannya, kemudian memenangi tiga atau empat kerusi di pinggir kubu tersebut.
PRN Negeri Sembilan akan ditentukan oleh satu persoalan mudah:
Bolehkah HARAPAN mengembangkan sokongannya daripada politik bandar kepada politik keluarga muda, pekerja komuter, peneroka bandar baharu dan masyarakat Melayu sederhana?
Jika HARAPAN hanya bergantung kepada pengundi tradisional DAP, ia mungkin berakhir dengan 15 atau 16 kerusi.
Jika HARAPAN dapat mempertahankan pengundi bukan Melayu, memulihkan keyakinan pengundi reformis, menampilkan Aminuddin sebagai Menteri Besar seluruh rakyat dan memecahkan kebuntuan di Linggi, Lenggeng, Labu serta Ampangan, laluan kepada 19 kerusi terbuka luas.
Negeri Sembilan bukan Johor.
Di Johor, HARAPAN cuba merampas sebuah kerajaan. Di Negeri Sembilan, HARAPAN sedang mempertahankan rekodnya sendiri.
Dan dalam politik, mempertahankan rumah sendiri sepatutnya lebih mudah—sekiranya penghuni rumah itu masih percaya kepada tuan rumahnya.
Dr Dan
Dunia Mendan
Ulasan